Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu ρίχνει την ευθύνη στη Mossad καθώς η στρατηγική του για τον πόλεμο κατά του Ιράν καταρρέει
Ο Benjamin Netanyahu είναι γνωστός για το ότι κατηγορεί τους άλλους για τα δικά του λάθη.
Στην περίπτωση της παλαιστινιακής επιχείρησης της 7ης Οκτωβρίου 2023, έσπευσε να ρίξει την ευθύνη στους επικεφαλής της ισραηλινής ασφάλειας και υπηρεσιών πληροφοριών, ισχυριζόμενος πως δεν του είχε δοθεί καμία προειδοποίηση για τις προθέσεις της Hamas.
Σε μια ανάρτηση που αργότερα διαγράφηκε, έγραφε: «Σε καμία στιγμή και σε κανένα στάδιο δεν δόθηκε προειδοποίηση στον Πρωθυπουργό Netanyahu σχετικά με τις πολεμικές προθέσεις της Hamas».
Αργότερα ζήτησε συγγνώμη γράφοντας «Έκανα λάθος», αλλά μόνο μετά από πολιτική αναταραχή.
Εκείνη την περίοδο, πολλές ισραηλινές και διεθνείς αναφορές ανέφεραν πως ενώ οι ανώτεροι αξιωματούχοι ασφαλείας αναγνώριζαν τις αποτυχίες, ο ίδιος ο Netanyahu απέφευγε κατά βάση να το παραδεχτεί.
Κατηγόρησε επίσης άλλους για τον αποτυχημένο πόλεμο στη Γάζα, ο οποίος διήρκησε δύο χρόνια και συνεχίζεται με διάφορες μορφές.
Ναι, ο πόλεμος οδήγησε σε γενοκτονία, αλλά δεν κατέστειλε την αντίσταση ούτε αποπυροδότησε τη Hamas και άλλες παλαιστινιακές μαχητικές ομάδες.
Ακόμη και όσο η καταστροφή κλιμακωνόταν, ο Netanyahu απέφευγε την αληθινή λογοδοσία, προσφέροντας δήθεν προσεκτικά μελετημένες δηλώσεις που στόχευαν περισσότερο στην πολιτική επιβίωση παρά στην αυτοκριτική.
Μετέπειτα αναφορές αποκάλυψαν ότι αντιστάθηκε σε κλήσεις για τη σύσταση κρατικής επιτροπής έρευνας για την 7η Οκτωβρίου και υποστήριξε μια διαδικασία που θα επέτρεπε σε πολιτικούς να διαμορφώσουν την έρευνα — μια κίνηση που θεωρήθηκε ευρέως ως προσπάθεια χειραγώγησης του αποτελέσματος και όχι πλήρους λογοδοσίας.
Καμία ευθύνη
Από το τέλος του 2025, το Reuters ανέφερε ότι ο Netanyahu «δεν ανέλαβε καμία ευθύνη» για την 7η Οκτωβρίου, ενώ οι προσπάθειες για ανεξάρτητη έρευνα παρέμεναν αμφιλεγόμενες στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα.
Τώρα, ο Netanyahu ξεκινά και πάλι το παιχνίδι των ευθυνών για τον πόλεμο που ξεκίνησε εναντίον του Ιράν, από κοινού με τις ΗΠΑ, από τις 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της New York Times, που επικαλείται το Times of Israel, ο Netanyahu υιοθέτησε ένα σχέδιο της Mossad που υποσχόταν ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να προκαλέσει μαζική εξέγερση κατά της κυβέρνησης στο Ιράν και πιθανόν να καταρρεύσει το καθεστώς.
Ο αρχηγός της Mossad, David Barnea, φέρεται να υποστήριξε πως μετά τη δολοφονία ιρανών ηγετών, η υπηρεσία θα μπορούσε να «ενεργοποιήσει την ιρανική αντιπολίτευση», να πυροδοτήσει ταραχές και να βοηθήσει στην αλλαγή καθεστώτος.
Ενώ η Mossad, υπό την ηγεσία του David Barnea, σίγουρα συνέβαλε στην ψευδαίσθηση ότι μια εξέγερση μπορούσε να σκηνοθετηθεί στο Ιράν για να ταιριάξει στην ισραηλο-αμερικανική εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος, ο Netanyahu δεν μπορεί να ισχυριστεί αθωότητα.
Το σχέδιο που ζήτησε
Το ίδιο ρεπορτάζ υποστηρίζει ότι συζήτησε το σχέδιο ενώ έπειθε τον Donald Trump να ξεκινήσει τον πόλεμο. Με άλλα λόγια, δεν παραπλανήθηκε από εξωτερικούς παράγοντες· ήταν κεντρικός πολιτικός επενδυτής σε αυτή την ιδέα.
Εδώ και χρόνια, ο Netanyahu επιδιώκει να αποσταθεροποιήσει το Ιράν, όχι μόνο μέσω μυστικών επιχειρήσεων, αλλά και με συνεχή δημόσια μηνύματα που στοχεύουν στην πρόκληση εσωτερικής κατάρρευσης.
Κατά τις πρόσφατες διαδηλώσεις πριν τον πόλεμο, και ξανά κατά τη διάρκεια του πολέμου, απευθυνόταν επανειλημμένα στους Ιρανούς με λόγο σχεδιασμένο να παρουσιάζει την ισραηλινή επιθετικότητα ως απελευθέρωση.
Στις 10 Μαρτίου, σύμφωνα με το Times of Israel, δήλωσε: «Δίνουμε έναν ιστορικό πόλεμο για την ελευθερία. Αυτή είναι μια μοναδική ευκαιρία να ανατρέψετε το καθεστώς του Ayatollah και να κερδίσετε την ελευθερία σας».
Λίγες μέρες αργότερα, τόνισε ότι ένας από τους στόχους του πολέμου ήταν «η δημιουργία συνθηκών ώστε ο ιρανικός λαός να κατακτήσει την ελευθερία του, να ελέγξει τη μοίρα του». Αυτές δεν ήταν τυχαίες δηλώσεις· ήταν κεντρικές στην πολιτική αφήγηση που ήθελε να οικοδομήσει.
Στην πραγματικότητα, ο πόλεμος προοριζόταν να είναι η τελική ώθηση που θα επέτρεπε στους διαδηλωτές, είτε αληθινούς είτε προσχηματικούς, να ανατρέψουν την κυβέρνηση.
Τα μεγάλα λάθη
Όμως, ο Netanyahu έκανε βασικά λάθος ανάγνωση της κατάστασης. Μπερδεύοντας την διαμαρτυρία με την κατάρρευση, τη δυσαρέσκεια με την παράδοση, και την κοινωνική ανησυχία με μια πέμπτη φάλαγγα έτοιμη να υλοποιήσει τους αμερικανο-ισραηλινούς στόχους.
Αυτή η υπόθεση συγκρούστηκε τώρα με την πραγματικότητα.
Το Times of Israel ανέφερε ότι «στα παρασκήνια» ο Netanyahu «έχει εκφράσει απογοήτευση που οι υποσχέσεις της Mossad για εξέγερση στο Ιράν δεν έχουν υλοποιηθεί».
Σε μια πρώιμη συνάντηση κατά τη διάρκεια του πολέμου, φέρεται να παραπονέθηκε ότι «το σχέδιο δεν λειτουργεί», και ανησυχούσε ότι ο Trump «θα μπορούσε να αποφασίσει να σταματήσει την εκστρατεία ανά πάσα στιγμή».
Με λίγα λόγια, ο Netanyahu έπαιξε τα ρέστα του σε αλλαγή καθεστώτος από τα πάνω και εξέγερση από τα κάτω — και τίποτα από τα δύο δεν έγινε πραγματικότητα.
Μη ρεαλιστικές προτάσεις
Περαιτέρω αναφορές δείχνουν ότι πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι ποτέ δεν πείστηκαν ότι το σενάριο αυτό ήταν ρεαλιστικό.
Το άρθρο του Times of Israel, πάλι επικαλούμενο τη New York Times, σημείωνε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ακόμα και κάποιοι Ισραηλινοί ομόλογοί τους αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος.
Ο πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump, Nate Swanson, είπε πως δεν είχε δει ποτέ «σοβαρό σχέδιο» για πρόκληση ιρανικής εξέγερσης.
Η εκτίμησή του ήταν απόλυτη: πολλοί Ιρανοί μπορεί να αντιτίθενται στο καθεστώς, αλλά δεν πρόκειται να μπουν σε πυρά και βομβαρδισμούς για να εκπληρώσουν το σενάριο κάποιου άλλου.
Τώρα, καθώς ο πόλεμος του Ιράν αποδεικνύεται όλο και πιο καταστροφικός, ο Netanyahu αναζητά όχι μόνο στρατηγική εξόδου με τους εταίρους του στην κυβέρνηση Trump, αλλά και πολιτική έξοδο για την επόμενη μέρα μέσα στο ίδιο το Ισραήλ.
Το μοτίβο είναι ήδη γνώριμο
Τις επόμενες μέρες και εβδομάδες, ειδικά αν ο πόλεμος τελειώσει αρνητικά για το Ισραήλ, αυτό το μοτίβο αναμένεται να επανεμφανιστεί: ο Netanyahu και το πολιτικό του «τσίρκο» θα στρέψουν τα βέλη τους εναντίον εσωτερικών αντιπάλων και κριτικών, θα αναζητήσουν αποδιοπομπαίους τράγους, θα κατασκευάσουν μια αφήγηση και θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν πολιτική επιβίωση καθώς η κρίση βαθαίνει.
Σήμερα η Mossad. Αύριο κάποιος άλλος.
Όμως το κεντρικό γεγονός παραμένει αμετάβλητο: ο Netanyahu δεν κληρονόμησε απλώς αυτές τις αποτυχίες. Τις κατασκεύασε ο ίδιος.
www.bankingnews.gr
Στην περίπτωση της παλαιστινιακής επιχείρησης της 7ης Οκτωβρίου 2023, έσπευσε να ρίξει την ευθύνη στους επικεφαλής της ισραηλινής ασφάλειας και υπηρεσιών πληροφοριών, ισχυριζόμενος πως δεν του είχε δοθεί καμία προειδοποίηση για τις προθέσεις της Hamas.
Σε μια ανάρτηση που αργότερα διαγράφηκε, έγραφε: «Σε καμία στιγμή και σε κανένα στάδιο δεν δόθηκε προειδοποίηση στον Πρωθυπουργό Netanyahu σχετικά με τις πολεμικές προθέσεις της Hamas».
Αργότερα ζήτησε συγγνώμη γράφοντας «Έκανα λάθος», αλλά μόνο μετά από πολιτική αναταραχή.
Εκείνη την περίοδο, πολλές ισραηλινές και διεθνείς αναφορές ανέφεραν πως ενώ οι ανώτεροι αξιωματούχοι ασφαλείας αναγνώριζαν τις αποτυχίες, ο ίδιος ο Netanyahu απέφευγε κατά βάση να το παραδεχτεί.
Κατηγόρησε επίσης άλλους για τον αποτυχημένο πόλεμο στη Γάζα, ο οποίος διήρκησε δύο χρόνια και συνεχίζεται με διάφορες μορφές.
Ναι, ο πόλεμος οδήγησε σε γενοκτονία, αλλά δεν κατέστειλε την αντίσταση ούτε αποπυροδότησε τη Hamas και άλλες παλαιστινιακές μαχητικές ομάδες.
Ακόμη και όσο η καταστροφή κλιμακωνόταν, ο Netanyahu απέφευγε την αληθινή λογοδοσία, προσφέροντας δήθεν προσεκτικά μελετημένες δηλώσεις που στόχευαν περισσότερο στην πολιτική επιβίωση παρά στην αυτοκριτική.
Μετέπειτα αναφορές αποκάλυψαν ότι αντιστάθηκε σε κλήσεις για τη σύσταση κρατικής επιτροπής έρευνας για την 7η Οκτωβρίου και υποστήριξε μια διαδικασία που θα επέτρεπε σε πολιτικούς να διαμορφώσουν την έρευνα — μια κίνηση που θεωρήθηκε ευρέως ως προσπάθεια χειραγώγησης του αποτελέσματος και όχι πλήρους λογοδοσίας.
Καμία ευθύνη
Από το τέλος του 2025, το Reuters ανέφερε ότι ο Netanyahu «δεν ανέλαβε καμία ευθύνη» για την 7η Οκτωβρίου, ενώ οι προσπάθειες για ανεξάρτητη έρευνα παρέμεναν αμφιλεγόμενες στο ισραηλινό πολιτικό σύστημα.
Τώρα, ο Netanyahu ξεκινά και πάλι το παιχνίδι των ευθυνών για τον πόλεμο που ξεκίνησε εναντίον του Ιράν, από κοινού με τις ΗΠΑ, από τις 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της New York Times, που επικαλείται το Times of Israel, ο Netanyahu υιοθέτησε ένα σχέδιο της Mossad που υποσχόταν ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να προκαλέσει μαζική εξέγερση κατά της κυβέρνησης στο Ιράν και πιθανόν να καταρρεύσει το καθεστώς.
Ο αρχηγός της Mossad, David Barnea, φέρεται να υποστήριξε πως μετά τη δολοφονία ιρανών ηγετών, η υπηρεσία θα μπορούσε να «ενεργοποιήσει την ιρανική αντιπολίτευση», να πυροδοτήσει ταραχές και να βοηθήσει στην αλλαγή καθεστώτος.
Ενώ η Mossad, υπό την ηγεσία του David Barnea, σίγουρα συνέβαλε στην ψευδαίσθηση ότι μια εξέγερση μπορούσε να σκηνοθετηθεί στο Ιράν για να ταιριάξει στην ισραηλο-αμερικανική εκστρατεία αλλαγής καθεστώτος, ο Netanyahu δεν μπορεί να ισχυριστεί αθωότητα.
Το σχέδιο που ζήτησε
Το ίδιο ρεπορτάζ υποστηρίζει ότι συζήτησε το σχέδιο ενώ έπειθε τον Donald Trump να ξεκινήσει τον πόλεμο. Με άλλα λόγια, δεν παραπλανήθηκε από εξωτερικούς παράγοντες· ήταν κεντρικός πολιτικός επενδυτής σε αυτή την ιδέα.
Εδώ και χρόνια, ο Netanyahu επιδιώκει να αποσταθεροποιήσει το Ιράν, όχι μόνο μέσω μυστικών επιχειρήσεων, αλλά και με συνεχή δημόσια μηνύματα που στοχεύουν στην πρόκληση εσωτερικής κατάρρευσης.
Κατά τις πρόσφατες διαδηλώσεις πριν τον πόλεμο, και ξανά κατά τη διάρκεια του πολέμου, απευθυνόταν επανειλημμένα στους Ιρανούς με λόγο σχεδιασμένο να παρουσιάζει την ισραηλινή επιθετικότητα ως απελευθέρωση.
Στις 10 Μαρτίου, σύμφωνα με το Times of Israel, δήλωσε: «Δίνουμε έναν ιστορικό πόλεμο για την ελευθερία. Αυτή είναι μια μοναδική ευκαιρία να ανατρέψετε το καθεστώς του Ayatollah και να κερδίσετε την ελευθερία σας».
Λίγες μέρες αργότερα, τόνισε ότι ένας από τους στόχους του πολέμου ήταν «η δημιουργία συνθηκών ώστε ο ιρανικός λαός να κατακτήσει την ελευθερία του, να ελέγξει τη μοίρα του». Αυτές δεν ήταν τυχαίες δηλώσεις· ήταν κεντρικές στην πολιτική αφήγηση που ήθελε να οικοδομήσει.
Στην πραγματικότητα, ο πόλεμος προοριζόταν να είναι η τελική ώθηση που θα επέτρεπε στους διαδηλωτές, είτε αληθινούς είτε προσχηματικούς, να ανατρέψουν την κυβέρνηση.
Τα μεγάλα λάθη
Όμως, ο Netanyahu έκανε βασικά λάθος ανάγνωση της κατάστασης. Μπερδεύοντας την διαμαρτυρία με την κατάρρευση, τη δυσαρέσκεια με την παράδοση, και την κοινωνική ανησυχία με μια πέμπτη φάλαγγα έτοιμη να υλοποιήσει τους αμερικανο-ισραηλινούς στόχους.
Αυτή η υπόθεση συγκρούστηκε τώρα με την πραγματικότητα.
Το Times of Israel ανέφερε ότι «στα παρασκήνια» ο Netanyahu «έχει εκφράσει απογοήτευση που οι υποσχέσεις της Mossad για εξέγερση στο Ιράν δεν έχουν υλοποιηθεί».
Σε μια πρώιμη συνάντηση κατά τη διάρκεια του πολέμου, φέρεται να παραπονέθηκε ότι «το σχέδιο δεν λειτουργεί», και ανησυχούσε ότι ο Trump «θα μπορούσε να αποφασίσει να σταματήσει την εκστρατεία ανά πάσα στιγμή».
Με λίγα λόγια, ο Netanyahu έπαιξε τα ρέστα του σε αλλαγή καθεστώτος από τα πάνω και εξέγερση από τα κάτω — και τίποτα από τα δύο δεν έγινε πραγματικότητα.
Μη ρεαλιστικές προτάσεις
Περαιτέρω αναφορές δείχνουν ότι πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι ποτέ δεν πείστηκαν ότι το σενάριο αυτό ήταν ρεαλιστικό.
Το άρθρο του Times of Israel, πάλι επικαλούμενο τη New York Times, σημείωνε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ακόμα και κάποιοι Ισραηλινοί ομόλογοί τους αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό τις πιθανότητες αλλαγής καθεστώτος.
Ο πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump, Nate Swanson, είπε πως δεν είχε δει ποτέ «σοβαρό σχέδιο» για πρόκληση ιρανικής εξέγερσης.
Η εκτίμησή του ήταν απόλυτη: πολλοί Ιρανοί μπορεί να αντιτίθενται στο καθεστώς, αλλά δεν πρόκειται να μπουν σε πυρά και βομβαρδισμούς για να εκπληρώσουν το σενάριο κάποιου άλλου.
Τώρα, καθώς ο πόλεμος του Ιράν αποδεικνύεται όλο και πιο καταστροφικός, ο Netanyahu αναζητά όχι μόνο στρατηγική εξόδου με τους εταίρους του στην κυβέρνηση Trump, αλλά και πολιτική έξοδο για την επόμενη μέρα μέσα στο ίδιο το Ισραήλ.
Το μοτίβο είναι ήδη γνώριμο
Τις επόμενες μέρες και εβδομάδες, ειδικά αν ο πόλεμος τελειώσει αρνητικά για το Ισραήλ, αυτό το μοτίβο αναμένεται να επανεμφανιστεί: ο Netanyahu και το πολιτικό του «τσίρκο» θα στρέψουν τα βέλη τους εναντίον εσωτερικών αντιπάλων και κριτικών, θα αναζητήσουν αποδιοπομπαίους τράγους, θα κατασκευάσουν μια αφήγηση και θα προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν πολιτική επιβίωση καθώς η κρίση βαθαίνει.
Σήμερα η Mossad. Αύριο κάποιος άλλος.
Όμως το κεντρικό γεγονός παραμένει αμετάβλητο: ο Netanyahu δεν κληρονόμησε απλώς αυτές τις αποτυχίες. Τις κατασκεύασε ο ίδιος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών